Europejski rynek pracy w kryzysie. Jak sobie radzić?

Europejski rynek pracy w kryzysie. Jak sobie radzić?

Kryzys na rynku pracy w strefie euro staje się niepokojącym faktem. Bezrobocie we wrześniu wzrosło do poziomu 10,2% i jest najwyższe od momentu powstania Unii Europejskiej. Jakie są trendy na kryzysowym rynku pracy w Europie? Jakich zjawisk można się spodziewać? Co można zrobić, by uniknąć długotrwałego bezrobocia?

Każde załamanie gospodarcze oznacza mniejszą ilość miejsc pracy. Firmy redukują zatrudnienie i ograniczają nowe etaty. Rynek pracy zaczyna się kurczyć. W światowych i europejskich komentarzach dotyczących nowych zjawisk na rynku pracy coraz częściej pojawiają się terminy – mobilność zawodowa (mobility), łatwość przystosowania się (flexibility) i samozatrudnienie (freelance). Ekonomiści piszą o „freelance economy” – rzeczywistości ekonomicznej, w której każda praca stała, etatowa będzie dobrem zarezerwowanym dla wybranych.

Wydaje się również, że załamuje się korporacyjna wizja kariery, w której pracodawca-opiekun, krok po kroku prowadzi pracowników do rozwoju i awansów. O sukcesie, choć wypracowanym, decyduje organizacja, a nie sam zainteresowany. Eksperci rynku pracy zgodnie twierdzą, że „freelance economy” oznacza nie tylko samozatrudnienie, ale również planowanie i zarządzanie własną karierą.

Wobec tych zmian, jako pracownicy, staniemy przed kilkoma szczególnie trudnymi wyzwaniami. Mają one związek ze zmianą sposobu postrzegania pracy i zatrudnienia.

Pierwszy z nich to zmiana sposobu myślenia z kategorii „jestem pracownikiem” na – „jestem sprzedawcą idei i pomysłów; sprzedaję siebie”. Takie spojrzenie na zmianę roli i funkcji pracownika może być szczególnie trudne do zaakceptowania. Przede wszystkim dlatego, że oznacza wzięcie pełnej odpowiedzialności za swoją karierę i rozwój oraz rezygnację z dotychczasowego sposobu funkcjonowania w pracy, sposobów działania i podejmowania decyzji.

Na przykład – dzisiaj wszyscy uczymy się języka angielskiego, przekonani, że bez tej umiejętności dobra praca pozostaje poza zasięgiem. A jutro? Jutro, żaden język europejski może nie wystarczyć – czy wobec zachodzących zmian warto poszukać kursów języka chińskiego lub arabskiego?

Przy okazji planowania kariery warto też zadać sobie pytanie – ilu specjalistów ds. marketingu i zarządzania, prawników, czy psychologów wchłonie rynek? Czy po skończeniu jednego z najbardziej obleganych kierunków studiów na pewno znajdziesz pracę? Inaczej mówiąc – aby przetrwać, musimy poszukać nisz i koniecznie wybrać własną drogę zawodową, bez oglądania się na innych i dublowania pomysłów.

Drugi powód, dla którego oswojenie się z nowymi realiami może być trudne, jest zamiana „mentalności pracownika” na rzecz „mentalności szefa”. Mentalność pracownika oznacza potrzebę, aby wszystkie decyzje związane z karierą i jej rozwojem przychodziły do nas z zewnątrz. To bardzo powszechna postawa. Na przykład – komu z nas, w akcie desperacji, nie zdarzyło się wysłać CV na stanowisko, którego wymagań nie spełniamy? Komu z nas nie zdarza się wpisywać w papiery aplikacyjne wszystkich doświadczeń, kursów, czy uprawnień, nawet jeśli stanowisko ich nie wymaga? A wszystko, w myśl zasady – niech pracodawca, rekruter sam zdecyduje, co mógłbym robić? Niech zdecydują za mnie, w czym jestem najlepszy.

Wymagana przez nowy rynek pracy „mentalność szefa” oznacza precyzyjne określenie własnych mocnych stron, zainteresowań i motywacji. Oznacza wzięcie pełnej odpowiedzialności za sukces i rozwój kariery.

Co zrobić, by nadchodzący kryzys nie skazał nas na długotrwałe bezrobocie?

  1. Nowy rynek pracy preferuje niezależnych pracowników i mały biznes. Pomyśl o samozatrudnieniu. Nawet, jeśli odniosłeś sukces i masz stałą pracę, zastanów się, co jeszcze mógłbyś robić, by zapewnić sobie dodatkowy dochód, a przede wszystkim – plan B – na wypadek zwolnienia.
  2. Nie przestawaj się uczyć. Wybieraj wiedzę niszową. Unikaj obleganych kierunków studiów, kursów, czy uprawnień. Zaplanuj własną ścieżkę kariery i nie oglądaj się na innych.
  3. Pamiętaj o autoreklamie. Wykorzystuj Internet i portale społecznościowe. Bądź aktywny w sieci i uważnie śledź swój wizerunek.

Przydatny link:

peopleperhour.com – największy europejski portal z ofertami pracy dla freelancerów i małych biznesów.